Het overzicht van incidentele baten en lasten helpt de gebruiker in zijn oordeelsvorming over het wettelijke structureel en reëel evenwicht van de begroting. Ede omarmt het principe dat structurele lasten door structurele baten moeten worden gedekt. Incidentele lasten mogen wel door structurele baten worden gedekt maar niet andersom.
Een aandachtspunt bij het interpreteren van deze financiële informatie is de aard van baten en lasten. Vanuit het uitgangspunt dat de uitvoering van de taakvelden zich over lengte van jaren uitstrekt, volgt de conclusie dat alle baten en lasten in principe structureel van aard zijn. In de praktijk komen zowel in de begroting als in de rekening incidentele baten en lasten voor. Veelal wordt dit veroorzaakt door eenmalige gebeurtenissen/besluiten die zowel onverwacht als voorzien kunnen zijn. Voor de begroting definieert Ede incidentele posten indien deze niet stelselmatig zijn en een onvoorwaardelijke einddatum hebben met een ondergrens van € 500.000. Deze beïnvloeden het structureel en reëel begrotingsevenwicht. Pas na het elimineren van deze posten ontstaat het structurele begrotingssaldo.
Overzicht van incidentele baten en lasten | Bedragen x € 1.000 | ||||
---|---|---|---|---|---|
2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
Lasten (excl. reservemutaties) conform bijlage 1B en 1C PB2025 | 512.363 | 475.852 | 449.262 | 450.801 | 463.684 |
Baten (excl. reservemutaties) conform bijlage 1B en 1C PB2025 | -490.315 | -468.889 | -436.267 | -437.253 | -450.090 |
Lasten conform besluit PB2025 | -5.336 | 3.406 | 4.330 | 5.074 | 6.179 |
Baten conform besluit PB2025 | -1.675 | -4.497 | -4.308 | -4.309 | -4.309 |
Saldo van baten en lasten | 15.037 | 5.872 | 13.017 | 14.314 | 15.465 |
Toevoeging reserves conform bijlage 1B en 1C PB2025 | 61.871 | 56.342 | 48.128 | 48.796 | 59.782 |
Onttrekking reserves conform bijlage 1B en 1C PB2025 | -83.919 | -63.305 | -61.123 | -62.345 | -73.376 |
Toevoeging reserves PB2025 | 6.851 | 4.691 | 0 | 0 | 0 |
Onttrekking reserves PB 2025 | 160 | -3.600 | -22 | -765 | -1.870 |
Saldo mutatie reserves | -15.037 | -5.872 | -13.017 | -14.314 | -15.465 |
Geraamd resultaat incl. boeking naar de Algemene Reserve | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Correcties incidentele posten | |||||
A. Incidentele lasten programma's (excl. reservemutaties) | 84.607 | 52.967 | 20.734 | 10.657 | 7.095 |
B. Incidentele baten programma's (excl. reservemutaties) | -72.470 | -45.640 | -18.514 | -10.353 | -11.328 |
C. Incidentele storting reserves | 53.723 | 49.798 | 40.878 | 41.582 | 52.606 |
D. Incidentele onttrekking reserves | -72.278 | -55.236 | -52.401 | -53.695 | -64.907 |
Nieuw beleid PB2025 | |||||
E. Incidentele lasten | -144 | 340 | 0 | 0 | 0 |
F. Incidentele baten | -469 | 0 | 0 | 0 | 0 |
G. Incidentele storting reserves | 6.851 | 4.691 | 0 | 0 | 0 |
H. Incidentele onttrekking reserves | 160 | -3.600 | -22 | -765 | -1.870 |
Saldo incidentele baten en lasten | -20 | 3.319 | -9.324 | -12.575 | -18.405 |
Structureel resultaat | 20 | -3.319 | 9.324 | 12.575 | 18.405 |
De opzet van deze tabel is dit jaar aangepast om zo beter aan te sluiten bij de uitvraag van de Provincie die zij doet om haar controlerende taak uit te oefenen.
Een min in de telling geeft aan dat er meer structurele baten zijn dan structurele lasten: dus structureel begrotingsevenwicht. We zien dat de begroting in jaar 2025 aan deze vereiste nog voldoet en met de ingang van het ravijnjaar 2026 de gemeente niet meer kan voldoen aan deze voorwaarde. Verdere toelichting over de financiële toekomst van de gemeente vindt u in Hoofdstuk 5.
A. Incidentele lasten programma's
Uit een beoordeling van de lasten op productniveau is naar voren gekomen dat een aantal baten en lasten als incidenteel wordt aangemerkt. We hebben hierbij een ondergrens van € 500.000 gehanteerd conform de nota Incidentele Baten en Lasten. De lasten en baten die kleiner zijn van € 500.000 worden in zijn totaliteit gepresenteerd. Waar mogelijk is de dekking van de last aangegeven, of de bron van de verkregen baat ingevuld.
Een dekking via een Specifieke Uitkering van het Rijk wordt aangeduid met de afkorting: SPUK.
Bedragen x € 1.000 | |||||||
Dekking middels | Incidentele lasten | Progr. | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
---|---|---|---|---|---|---|---|
SPUK | Brede SPUK (sportakkoord + Brede regeling combinatiefunctionarissen) | 1 | 633 | 633 | 596 | - | - |
Reserve Kunst en Cultuur - Ontwikkelfonds | Artbase | 1 | - | 1.496 | - | - | - |
Diversen | Overig programma 1 | 1 | 1.234 | 435 | - | 30 | - |
Totaal programma 1 | 1 | 1.867 | 2.564 | 596 | 30 | - | |
SPUK | SPUK - IZA - GALA | 2 | 2.413 | 2.413 | 2.413 | - | - |
SPUK | Brede SPUK - VWS H30 - Sportakkoord II - GALA | 2 | 749 | 616 | 426 | - | |
DUO - SPUK | Nationaal programma onderwijs | 2 | 500 | - | - | - | - |
Diversen | Overig programma 2 | 2 | 1.123 | 862 | 428 | - | - |
Totaal programma 2 | 2 | 4.785 | 3.891 | 3.267 | - | - | |
SPUK | Opvang Oekraïners | 3 | 9.206 | 10.245 | - | - | - |
Subsidie | Proeftuin Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming | 3 | 915 | - | - | - | - |
COA | Crisis Noodopvang CNO | 3 | 513 | 440 | - | - | - |
Diversen | Overig programma 3 | 3 | 884 | 477 | - | - | - |
Totaal programma 3 | 3 | 11.518 | 11.162 | - | - | - | |
Diversen | Grondzaken | 4 | 5.458 | 8.153 | 3.262 | 9.595 | 3.258 |
PB2024-2027 | Gebiedsprogramma KennisAs en Nieuw Hoekelum | 4 | 550 | - | - | - | - |
Diversen | Overig programma 4 | 4 | 647 | 220 | - | - | - |
Totaal programma 4 | 4 | 6.655 | 8.373 | 3.262 | 9.595 | 3.258 | |
Algemene middelen | Grondzaken | 5 | 36.127 | 12.302 | 10.362 | 746 | 3.704 |
Reserve passend wonen en reserve maatschappelijke opvang | Opgave Passend Wonen | 5 | 3.250 | - | - | - | - |
SPUK | Duurzaamheid (besteding gelden voor capaciteit en uitvoering programma) | 5 | 1.796 | 1.981 | - | - | - |
SPUK | Nationaal isolatie programma | 5 | 1.437 | 754 | 337 | - | - |
Subsidie | Ontwikkelgebied de Ginkel | 5 | 1.301 | - | - | - | - |
Reserve | Verkabeling hoogspanningslijn en uitbreiding onderstations | 5 | 760 | 617 | - | - | - |
Reserve en Resultaatbestemming jrk 2023 | Afwikkeling WFC | 5 | 535 | - | - | - | - |
Reserve Cofinanciering | Ontwikkelgebied de Ginkel | 5 | 560 | - | - | - | - |
SPUK | Duurzaamheid (Energiearmoede) | 5 | 413 | 562 | 518 | - | - |
PPN2025-2028 | Actief Grondbeleid landelijk gebied | 5 | - | 500 | 500 | - | - |
Diversen | Overig programma 5 | 5 | 1.138 | 983 | 286 | - | - |
Totaal programma 5 | 5 | 47.317 | 17.699 | 12.003 | 746 | 3.704 | |
Diversen | Overig programma 6 | 6 | 80 | 69 | 43 | - | - |
Totaal programma 6 | 6 | 80 | 69 | 43 | - | - | |
Reserve groot onderhoud | Projecten groot onderhoud wegen | 7 | 1.043 | 360 | 339 | - | - |
Algemene middelen | Groot onderhoud wegen (kwaliteitsachterstand) | 7 | 656 | 787 | - | - | - |
Algemene middelen | Nog te verdelen incidentele prijscompensatie P7 | 7 | - | 516 | - | - | - |
Diversen | Overig programma 7 | 7 | 973 | 178 | 262 | 286 | 133 |
Totaal programma 7 | 7 | 2.672 | 1.841 | 601 | 286 | 133 | |
Subsidie en inkomsten derden | Programma Vitale Vakantieparken | 8 | 3.510 | 5.442 | - | - | - |
Subsidie en inkomsten derden | Veluwe op 1 | 8 | 1.545 | 779 | - | - | - |
Reserve Bedrijfsmiddelen - Automatisering | Datacenter transitie | 8 | 968 | - | - | - | - |
Reserve algemene bedrijfskosten | De nieuwe werkelijkheid | 8 | 588 | - | - | - | - |
Reserve Bedrijfsmiddelen - Automatisering | Voorbereidingstraject Edese Digitale Werkomgeving | 8 | 500 | - | - | - | - |
Algemene middelen PB2024 en PPN2025 | Project verbetering dienstverlening derden | 8 | 310 | 662 | 662 | - | - |
Diversen | Overig programma 8 | 8 | 2.292 | 485 | 300 | - | - |
Totaal programma 8 | 8 | 9.713 | 7.368 | 962 | - | - | |
Totaal | Incidentele lasten | 84.607 | 52.967 | 20.734 | 10.657 | 7.095 |
B. Incidentele baten programma's
Bedragen x € 1.000 | |||||||
Middelen verkregen middels | Incidentele baten | Progr. | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
---|---|---|---|---|---|---|---|
SPUK | Projecten voor Gezond en Actief Leven uit Akkoord (GALA) en het Sportakkoord II en Preventieakkoord | 1 | -633 | -633 | -596 | - | - |
Diversen | Overig programma 1 | 1 | -411 | - | - | - | - |
Totaal programma 1 | 1 | -1.043 | -633 | -596 | - | - | |
SPUK | Projecten voor Gezond en Actief Leven uit Akkoord (GALA) en het Sportakkoord II en Preventieakkoord | 2 | -3.853 | -3.609 | -3.267 | - | - |
SPUK | Nationaal programma onderwijs | 2 | -500 | - | - | - | - |
Diversen | Overig programma 2 | 2 | -173 | -23 | - | - | - |
Totaal programma 2 | 2 | -4.526 | -3.632 | -3.267 | - | - | |
SPUK | Opvang Oekraïners | 3 | -9.302 | -10.341 | - | - | - |
Subsidie | Proeftuin Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming | 3 | -915 | - | - | - | - |
DU Algemene uitkering | ArbeidsMarktRegio | 3 | -569 | - | - | - | - |
COA | Crisis Noodopvang CNO | 3 | -513 | -440 | - | - | - |
Diversen | Overig programma 3 | 3 | - | - | - | - | - |
Totaal programma 3 | 3 | -11.299 | -10.781 | - | - | - | |
Algemene middelen | Grondzaken | 4 | -7.971 | -9.231 | -4.107 | -10.320 | -8.351 |
Diversen | Overig programma 4 | 4 | -200 | -120 | - | - | - |
Totaal programma 4 | 4 | -8.171 | -9.351 | -4.107 | -10.320 | -8.351 | |
Algemene middelen | Grondzaken | 5 | -37.255 | -11.716 | -9.689 | -33 | -2.977 |
SPUK | Gelden t.b.v. uitvoering programma duurzaamheid | 5 | -1.796 | -1.981 | - | - | - |
Subsidie | De Ginkel | 5 | -1.301 | - | - | - | - |
SPUK | Energiearmoede | 5 | -712 | -562 | -518 | - | - |
Diversen | Overig programma 5 | 5 | -869 | -620 | -337 | - | - |
Totaal programma 5 | 5 | -41.933 | -14.879 | -10.544 | -33 | -2.977 | |
Diversen | Overig programma 6 | 6 | - | - | - | - | - |
Totaal programma 6 | 6 | - | - | - | - | - | |
Diversen | Overig programma 7 | 7 | -207 | - | - | - | - |
Totaal programma 7 | 7 | -207 | - | - | - | - | |
Subsidie en inkomsten derden | Inkomende subsidie + inkomsten derden Programma Vitale Vakantieparken | 8 | -3.510 | -5.442 | - | - | - |
Subsidie en inkomsten derden | Veluwe op 1 | 8 | -1.413 | -779 | - | - | - |
Diversen | Overig programma 8 | 8 | -369 | -144 | - | - | - |
Totaal programma 8 | 8 | -5.292 | -6.365 | - | - | - | |
Totaal | Incidentele baten | -72.470 | -45.640 | -18.514 | -10.353 | -11.328 |
C. en D. Incidentele stortingen en onttrekkingen reserves
De basisgedachte is dat alle mutaties in de reserve een incidenteel karakter hebben. Uit de telling van de reservestortingen en de onttrekkingen in de acht programma's zijn de mutaties geëlimineerd van de reserves die een structureel karakter hebben. Het gaat om onderstaande groepen van reserves:
- Kapitaallastenreserves die we aanhouden ter egalisatie van kapitaallasten in de begroting.
- Bedrijfsmiddelenreserves ter egalisatie van kapitaallasten.
- Reserves die we als bron in stand houden en waarvan we de rentebaten inzetten in de begroting.
Voor een overzicht van de incidentele en structurele reserves wordt verwezen naar bijlage 2 Meerjarenoverzicht reserves.
De voorgestelde besluiten leiden tot een aanpassing van de begroting. De incidentele posten worden hieronder per categorie toegelicht. Meer informatie over de inhoud van deze posten zijn te vinden in het Hoofdstuk 6 Actualisatie.
E. Incidentele lasten n.a.v. nieuw beleid | Bedragen x € 1.000 | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Incidentele lasten PB2025-2028 | Progr. | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |||
Ziekenbarakken | 1 | -100 | 100 | - | - | - | |||
Cofinanciering SPUK Herstel Bibliotheek Bennekom | 1 | -60 | - | - | - | - | |||
Subsidies onderwijsachterstandenbeleid | 3 | -300 | - | - | - | - | |||
Aanvullende inkomensvoorziening - Energietoeslag | 3 | -400 | - | - | - | - | |||
Nieuw Hoekelum | 4 | -175 | - | - | - | - | |||
Omgevingswet | 5 | 100 | - | - | - | - | |||
Programma Hart voor Hoogbouw Ede Zuid | 5 | - | 240 | - | - | - | |||
Niet te activeren voorbereidingskosten Brandweerkazerne | 6 | 791 | - | - | - | - | |||
Totaal | -144 | 340 | - | - | - |
F. Incidentele lasten n.a.v. nieuw beleid | Bedragen x € 1.000 | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Incidentele baten PB2025-2028 | Progr. | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |||
Subsidies onderwijsachterstandenbeleid - Rijksbijdrage onderwijsachterstandenbeleid | 3 | 300 | - | - | - | - | |||
Subsidie beëindiging houtoogst | 7 | -769 | - | - | - | - | |||
Totaal | -469 | - | - | - | - |
G. Incidentele stortingen n.a.v. nieuw beleid | Bedragen x € 1.000 | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Storting reserves besluit PB 2025-2028 | Progr. | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
Inzet resterende middelen WFC t.b.v. Stationsomgeving | 5 | - | 3.500 | - | - | - | |
Resultaat PB2025 Algemene reserve | 8 | 6.851 | 1.191 | - | - | - | |
Totaal | 6.851 | 4.691 | - | - | - |
H. Incidentele onttrekkingen n.a.v. nieuw beleid | Bedragen x € 1.000 | |||||
Onttrekking reserves besluit PB 2025-2028 | Progr. | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
---|---|---|---|---|---|---|
Ziekenbarakken - reserve Cofinanciering Edese Opgaven | 1 | 100 | -100 | - | - | - |
Cofinanciering SPUK Herstel Bibliotheek Bennekom - reserve cofinanciering | 1 | 60 | - | - | - | - |
Inzet resterende middelen WFC t.b.v. Stationsomgeving | 5 | - | -3.500 | - | - | - |
Resultaat PB2025 Algemene reserve | 8 | - | - | -22 | -765 | -1.870 |
Totaal | 160 | -3.600 | -22 | -765 | -1.870 |